VPP en je eigen HEMS: kan dat samen?
Steeds meer leveranciers betalen je om je thuisbatterij in te zetten voor het net. Maar wie een eigen energiemanagementsysteem draait, loopt tegen een vraag aan: wie stuurt de accu eigenlijk aan?
Een virtual power plant (VPP) bundelt duizenden thuisbatterijen, laadpalen en warmtepompen tot één virtuele centrale. Een energiebedrijf of handelsplatform zet die capaciteit in om het net in balans te houden, en jij krijgt daar een vergoeding voor. Klinkt als gratis geld, maar voor wie al een HEMS draait in Home Assistant — met EMHASS, Day Ahead Optimizer, SEM of iets vergelijkbaars — zit er een addertje onder het gras.
Vrijwel alle Nederlandse VPP-diensten werken met overname: de leverancier stuurt je accu rechtstreeks aan. Een model waarbij jij alleen een signaal krijgt en je eigen HEMS de uitvoering doet, zoals Axle in het Verenigd Koninkrijk aanbiedt, bestaat in Nederland nog niet.
Overnemen of signaleren
Het verschil zit in wie aan het stuur zit op het moment dat het net om hulp vraagt.
Overname
De leverancier krijgt via de cloud van de fabrikant of een EMS-box toegang tot je accu en geeft zelf laad- en ontlaadopdrachten. Jij hoeft niets te doen, maar je eigen HEMS moet opzij.
Signaal
De aanbieder kondigt aan: “tussen 17:00 en 18:00 graag exporteren”. Die melding komt via een API binnen in je eigen systeem, dat zelf bepaalt hoe het meedoet. Je houdt de regie, en het werkt met elk merk.
Hoe Axle Grid Services werkt
Het Londense Axle Energy biedt Britse huishoudens met zonnepanelen en een accu betaalde ‘grid events’ aan. Home Assistant-gebruikers kunnen die events op drie manieren binnenhalen: ingebouwd in de batterijplanner Predbat, via een community-integratie in HACS, of met een eenvoudige REST-sensor die elke tien minuten de Axle-API bevraagt. De sensor geeft starttijd, eindtijd en of je moet importeren of exporteren — de rest regelt je eigen automatisering of planner.
In juli 2026 haalde Axle 25 miljoen dollar op, onder meer voor uitbreiding naar Europa. Welke landen en wanneer, heeft het bedrijf niet bekendgemaakt. Nederland wordt nergens genoemd.
Wat er hier wel is
In Nederland draait het vooral om leveranciers die je accu inzetten op de onbalansmarkt van TenneT of tegen netcongestie. Per aanbieder, met wat het betekent voor je HEMS:
Twee stuurlui op één accu
Een HEMS plant de accu vooruit: laden bij lage prijzen of zonne-overschot, ontladen als stroom duur is. Neemt een VPP op datzelfde moment de accu over, dan klopt het plan niet meer. In het beste geval rekent je HEMS met een verkeerde laadtoestand; in het slechtste geval geven twee systemen om de beurt tegengestelde opdrachten en gaat er rendement verloren aan heen-en-weer laden.
Zo combineer je ze toch
Kies per apparaat één eigenaar
Geef de accu aan de VPP en laat je HEMS de laadpaal, warmtepomp en boiler sturen. Met twee accu’s kun je er ook één aan de VPP geven en de andere zelf plannen.
Behandel de VPP-accu als gegeven
Laat je HEMS de accu wel uitlezen, maar niet aansturen. Zo rekent het met de werkelijke laadtoestand en het actuele vermogen, zonder in te grijpen.
Pauzeer bij een VPP-actie
Bij diensten die tijdelijk overrulen, zoals GridEase, kun je de accusturing van je HEMS pauzeren zolang de VPP actief is — mits de status uit te lezen is.
Reken het na
Vergelijk de VPP-vergoeding met wat je HEMS zelf oplevert aan prijsarbitrage en eigen verbruik. Na het einde van de saldering in 2027 verschuift die rekensom, dus doe dit jaarlijks opnieuw.
Waar we op wachten
De vraag naar flexibiliteit groeit snel, zowel op de onbalansmarkt als tegen netcongestie. Zolang Nederlandse aanbieders alleen via de fabrikantencloud werken, blijft combineren met een eigen HEMS behelpen. Een open signaal-API à la Axle — of Axle zelf, als het naar Nederland komt — zou dat oplossen: dan wordt de VPP gewoon één extra prijssignaal in je planner. Wij houden het in de gaten.
Kort samengevat: een VPP en een eigen HEMS gaan samen zolang ze niet hetzelfde apparaat aansturen. Verdeel de apparaten, laat je HEMS de VPP-accu alleen uitlezen, en reken regelmatig na of de vergoeding opweegt tegen wat je zelf kunt halen.
Waarom een signaal beter werkt dan een overname, en wat we van Nederlandse aanbieders vragen, lees je in Eén kapitein aan boord: wat we van een VPP vragen.
Benieuwd welke HEMS-integratie bij jouw situatie past? Bekijk onze vergelijking van tien HEMS-integraties voor Home Assistant.
Bronnen
Welk HEMS past bij jou?
Tien integraties voor Home Assistant, kort uitgelegd en uitgebreid vergeleken.
Naar de vergelijking →
Geschreven door Rien du Pré
Werkt al dertig jaar met smart homes en test alles eerst in zijn eigen huis. Onafhankelijk van leveranciers.
Klaar voor het einde van de saldering?
Meld je aan en download direct de checklist voor 1 januari 2027. Daarna mail ik je alleen als er iets nieuws is: praktische artikelen, nieuwe SEM-versies en echte cijfers uit de praktijk.
Geen spam. Afmelden kan altijd met één klik.